جمع‌بندى كلى از آنها ، اطاعت رسول را اطاعت خدا دانست و چنين اعلان كرد : مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ . . . ؛ « 1 » « هركس رسول [ خدا ] را اطاعت كند ، خدا را اطاعت كرده است » . در روايات نيز بر اين مطلب تأكيد فراوان شده است از جمله مرحوم كلينى بابى تحت عنوان « التفويض إلى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و إلى الأئمة في أمر الدين » گشوده و در آن ده حديث « 2 » كه در آن احاديثى با سند صحيح نيز به چشم مىخورد ، آورده است . « 3 » ( تفويض امور دين به رسول خدا و به پيروى از آن به ائمّه طاهرين به دليل عصمت آنان است به گونه‌اى كه هيچ‌چيزى نمىخواهند جز آنچه كه موافق با حق و صواب است و هرگز به ذهن آنان آنچه كه مخالف با مشيّت و خواست خداست خطور نمىكند ، آنچه كه در اين باره مىگويند يا به وحى است و يا به الهام در شرح و تفسير آيات خدا ) « 4 » پيام مشترك اين روايات اين است : خداوند پيامبرش را به نيكوترين شكل بر اساس محبت خود تأديب كرد و ادب را در آن وجود به حد كامل رساند و فرمود : وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ ؛ « 5 » « تو بر منش بزرگى هستى » و سپس امر خلقش را [ در امور دين ] به ايشان سپرد تا بداند مردم چگونه از ايشان پيروى مىكنند . زرارة از قول امام باقر و امام صادق عليهما السّلام چنين نقل مىكند : « إنّ اللّه عزّ و جلّ فوّض إلى نبيّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم أمر خلقه لينظر كيف طاعتهم ثم تلا هذه الآية : ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا . . . ؛ خداوند بلندمرتبه امور خلقش را [ درباره دين ] به پيامبرش سپرد تا ببيند چگونه اطاعت مىكنند سپس امام اين آيه را قرائت كرد : « هر چه پيامبر به شما داد بگيريد و هر آنچه شما را از آن بازداشت بازداريد » . « 6 » در برخى از اين احاديث مىگويد : خداوند چنين كرد تا اهل اطاعت از اهل معصيت

--> ( 1 ) . نساء ، 80 ( 2 ) . ر . ك : الكافى ، كتاب الحجة ، ج 1 ، ص 265 - 268 . ( 3 ) . همان ، ح 1 ، 3 و 5 ( 4 ) . اين معنا از تفويض مورد پذيرش اماميه است نه آنچه را كه غاليان مىپندارند . ر . ك : مرآة العقول ، ج 3 ، ص 142 - 145 . ( 5 ) . قلم ، 4 ( 6 ) . الكافى ، كتاب الحجة ، ج 1 ، ص 266 ، ح 3